هدف: ترک تحصیل دانش‌آموزان یکی از چالش‌های پیچیده و چندوجهی در نظام‌های آموزشی است که پیامدهای فردی، خانوادگی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه دارد. این پژوهش با هدف طراحی یک الگوی جامع برای پیشگیری از ترک تحصیل دانش‌آموزان از طریق شناسایی نظام‌مند عوامل زمینه‌ساز، تبیین پیامدها و تدوین راهکارهای عملی انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام گرفت. با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و بین‌المللی، مقالات مرتبط جمع‌آوری و بر اساس معیارهای ورود و خروج غربالگری شدند. در نهایت، داده‌های کیفی مطالعات منتخب با استفاده از تحلیل مضمون، تجزیه، تحلیل و سنتز شدند. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش فراترکیب، نقشه جامعی از پدیدۀ ترک تحصیل در دانش آموزان ارائه می‌دهد. یافته‌ها در سه محور اصلی دسته‌بندی شد. عوامل زمینه‌ساز در شش بُعد شامل ناهمسازی شناختی، اختلالات روانی-جسمانی، خانوادگی، استرسورهای اقتصادی، ناسازگاری‌های سایکوسوشیال و نظام آموزشی شناسایی شد. پیامدها شامل ابعاد فردی (مانند مشکلات روانی)، خانوادگی (مانند تشدید تنش)، اقتصادی (مانند بیکاری)، فرهنگی (مانند کاهش آگاهی)، اجتماعی (مانند جرم و بزهکاری) و آموزشی بود. در مقابل، راهکارهای ارائه‌شده در هفت حوزه شخصیت فردی، نقش خانواده، شرایط اقتصادی، نقش دولت، فرهنگ‌سازی، رویکردهای روانی و ارتقای استانداردهای تحصیلی تدوین گردید. نتیجه‌گیری: الگوی جامع طراحی‌شده در این پژوهش، یک چارچوب سه‌لایه شامل عوامل زمینه‌ساز، پیامدها و راهکارهای پیشگیرانه را ارائه می‌دهد که بر چندبعدی بودن پدیده ترک تحصیل و نیاز به یک راهبرد یکپارچه تأکید دارد. مداخلات موفق باید همزمان بر تقویت مهارت‌های فردی دانش‌آموز، اصلاح محیط خانواده، بهبود شرایط اقتصادی و ارتقای کیفیت نظام آموزشی تمرکز کنند. پیاده‌سازی الگوی پیشنهادی می‌تواند منجر به کاهش نرخ ترک تحصیل، افزایش بهره‌وری اجتماعی و ارتقای سطح سلامت روان جامعه شود.

الگوی پیشگیری از ترک تحصیل فراترکیب عوامل زمینه ساز راهبردهای مداخله ای دانش‌آموزان.