موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of Studies and Research in Behavioral Sciences فصلنامه مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری 2717-1345 7 3 2025 09 01 The Influence of Personality Traits on Computer Game Addiction Among Students and Adolescents تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای در بین دانشجویان و نوجوانان 33 40 FA Alireza Radfar Department of Psychology, Islamic Azad University, Tabriz Branch, East Azerbaijan, Iran. علیرضا رادفر گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، آذربایجان شرقی، ایران Amir Safamanesh Department of Psychology, Islamic Azad University, Tabriz Branch, East Azerbaijan, Iran. امیر صفامنش گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، آذربایجان شرقی، ایران 2025 04 04 This research aimed to investigate the influence of personality traits (including neuroticism, extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience) on computer game addiction among students and adolescents. The study employed a descriptive-analytical design with a cross-sectional approach. The statistical population consisted of 450 participants (280 adolescents and 170 students) selected through stratified random sampling. Assessment tools included the Internet Gaming Disorder Scale (IGDS-SF9), the Big Five Inventory (BFI-44), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). Content validity was confirmed by experts (CVI > 0.85), and reliability was established via Cronbach’s alpha (α = 0.82–0.91). Data were analyzed using descriptive statistics (mean, standard deviation), Pearson correlation, multiple linear regression, and path analysis. The results indicated that neuroticism (β = 0.38, p < 0.001), low agreeableness (β = −0.29, p < 0.001), and low extraversion (β = −0.22, p = 0.003) were significantly correlated with the severity of computer game addiction. Path analysis revealed that neuroticism exerts both direct and indirect effects on addiction through increased social anxiety and decreased self-efficacy (with psychological escapism as a mediator variable). These findings emphasize the necessity of integrating personality assessment into screening and clinical interventions for the prevention and treatment of computer game addiction. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی (از جمله نوروتیسیسم، اکسپانسیون، رضایت‌پذیری، واقع‌گرایی و باز بودن به تجربه) بر اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای در جامعه دانشجویی و نوجوانان انجام شد. طراحی پژوهش توصیفی-تحلیلی با رویکرد مقطعی و جامعه آماری شامل ۴۵۰ شرکت‌کننده (۲۸۰ نوجوان و ۱۷۰ دانشجو) بود که به‌صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب گردیدند. ابزارهای ارزیابی شامل پرسشنامه تشخیصی اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای (IGDS-SF9)، پرسشنامه شخصیتی بزرگ پنج‌گانه (BFI-44) و پرسشنامه رضایت‌پذیری (RSES) بودند. اعتبار محتوایی ابزارها با نظر کارشناسان (CVI > 0.85) و پایایی با ضریب کرونباخ آلفا (α = 0.82–0.91) تایید شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار)، آزمون همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و تحلیل مسیر انجام گرفت. نتایج نشان داد که نوروتیسیسم (β = 0.38, p < 0.001)، کاهش رضایت‌پذیری (β = −0.29, p < 0.001) و کاهش اکسپانسیون (β = −0.22, p = 0.003) به‌طور معناداری با شدت اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای هم‌بستگی داشتند. تحلیل مسیر حاکی از آن بود که نوروتیسیسم از طریق افزایش اضطراب اجتماعی و کاهش خودکارآمدی، مستقیماً و غیرمستقیماً بر اعتیاد تأثیر می‌گذارد (شامل میان‌گریزی روانی به عنوان متغیر میانجی). این یافته‌ها بر لزوم ادغام ارزیابی شخصیتی در اسکرینینگ و مداخلات بالینی برای پیشگیری و درمان اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای تاکید می‌کند. https://www.jobssar.ir/downloadfilepdf/13983